[Kazakhstan #1] Chuẩn bị cho chuyến Trung Á đầu tiên

Mình cảm thấy khá lo lắng khi chuẩn bị cho chuyến đi Trung Á đầu tiên. Thật sự thì mình chưa có kinh nghiệm gì về khu vực này, bạn bè xung quanh cũng chưa ai từng tới, nên ko có nhiều lời khuyên để tham khảo. Video trên mạng cũng không nhiều, thông tin rời rạc, lại thêm việc mình chọn đi vào mùa lạnh, vùng núi nhiệt độ xuống tới -15 20 độ, một mức lạnh mình chưa từng trải qua, càng khiến mình hồi hộp và thiếu tự tin về nhiều mặt, đặc biệt là sức khỏe.

Lý do mình quyết định chọn Almaty thay vì Astana. Astana (nay là Nur-Sultan) mang dáng vẻ thủ đô hiện đại, nhiều công trình mới, dễ đi hơn, nhưng mình lại muốn tới một nơi "khó đi" hơn, để thử thách bản thân, cũng như có những trải nghiệm đặc biệt hơn với thiên nhiên gần gũi, có núi non, có văn hóa địa phương rõ nét, từ đó có thể cảm nhận trọn vẹn khi có ai hỏi đã từng tới Trung Á chưa, Trung Á có gì hay, đi Trung Á có sợ hay vui.

Giới thiệu chung

Almaty là thành phố lớn nhất Kazakhstan, từng là thủ đô và nay vẫn giữ vai trò trung tâm văn hóa, kinh tế, tài chính của đất nước. Với vị trí nằm dưới chân dãy núi hùng vĩ và lịch sử lâu đời, Almaty là điểm đến hấp dẫn cho du khách quốc tế.

Almaty còn được gọi là “Southern Capital” hay “Apple City” vì gắn liền với giống táo aport nổi tiếng. Đây là thành phố đông dân nhất Kazakhstan, với hơn 2,2 triệu người (2024). Dù không còn là thủ đô từ năm 1997, Almaty vẫn là trung tâm kinh tế – văn hóa quan trọng nhất của đất nước

Almaty nằm ngay dưới chân dãy núi Alatau, vừa có không khí đô thị sôi động, vừa có thể dễ dàng thoát ra để hòa mình vào thiên nhiên. Với mình, đó là lý do Almaty trở thành điểm khởi đầu cho hành trình khám phá Trung Á. Việc miễn visa cũng giúp chuyến đi Kazakhstan trở nên dễ dàng hơn nhiều, và dù chưa có đường bay thẳng, nhưng vẫn có nhiều lựa chọn transit thuận tiện. Với mình, đây là lý do Almaty trở thành điểm khởi đầu hợp lý cho hành trình Trung Á đầu tiên.

🌏 Vị trí và lịch sử

• Vị trí địa lý: nằm ở phía Đông Nam Kazakhstan, dưới chân dãy Trans-Ili Alatau, ở độ cao 700–900m.

• Lịch sử cổ xưa: khu vực Almaty từng có người Scythian và Uysun sinh sống từ thế kỷ 1, nổi tiếng với di chỉ Golden Man – chiến binh mặc giáp vàng.

• Thành lập hiện đại: năm 1854, Almaty được xây dựng như một pháo đài của Nga, sau đó phát triển thành thành phố Alma-Ata.

• Thiên tai: Almaty từng trải qua các trận động đất lớn (1887, 1911) và lũ bùn (1921), khiến thành phố phải xây dựng hệ thống phòng chống thiên tai

🌟 Điểm nổi bật

• Medeu Ice Rink: sân trượt băng ngoài trời cao nhất thế giới, nằm giữa núi non hùng vĩ.

• Shymbulak Ski Resort: khu nghỉ dưỡng trượt tuyết nổi tiếng, cách trung tâm thành phố chỉ 25 phút.

• Panfilov Park & Ascension Cathedral: công viên xanh mát với nhà thờ gỗ Chính thống giáo rực rỡ sắc màu.

• Kök Töbe Hill: ngọn đồi với cáp treo, nơi ngắm toàn cảnh Almaty và dãy núi Alatau.

• Almaty Museum & Botanical Garden: nơi lưu giữ lịch sử và thiên nhiên đa dạng của Kazakhstan.

• Ẩm thực và văn hóa: nổi bật với món thịt ngựa, bánh mì truyền thống, cùng các lễ hội âm nhạc, nghệ thuật.

Theo chia sẻ của một người Kazakhstan đang sống ở Almaty, thì trong mắt người dân địa phương, Almaty không chỉ là một thành phố lớn mà còn là nơi để tận hưởng cuộc sống thoải mái, gần gũi với thiên nhiên. Người trẻ thường coi đây là nơi học tập, làm việc và giải trí, nhưng đồng thời cũng là nơi để tìm sự cân bằng giữa hiện đại và truyền thống. Vì vậy, nếu lần đầu đến Kazakhstan để tìm hiểu văn hóa, Almaty sẽ cho bạn thấy sự giao thoa rõ rệt: vừa có những quán cà phê, trung tâm thương mại hiện đại, vừa có công viên, núi non, sông hồ và những lễ hội truyền thống. Còn với mình,Almaty giống như một “cửa ngõ” để cảm nhận nhịp sống đô thị nhưng vẫn có thể nhanh chóng thoát ra để hòa mình vào thiên nhiên hùng vĩ ngay bên ngoài thành phố.

📜 Điểm lưu ý ⚠️

• Visa: công dân Việt Nam được miễn visa tới Kazakhstan. Đây là một điểm vô cùng thuận lợi khi nhập cảnh Kazakhstan. Tức là bạn không cần phải xin giấy tờ gì trước chuyến đi, chỉ cần hộ chiếu còn hạn tối thiểu 6 tháng.

  
  

• Chuyến bay: hiện không có đường bay thẳng từ Việt Nam. Vì vậy, bạn sẽ phải transit qua một nước thứ ba. Các điểm nối chuyến tiện nhất thường là:

  • Bangkok (Thái Lan): nhiều hãng bay kết nối từ Hà Nội/TP.HCM sang Bangkok rồi đi tiếp Almaty

  • Istanbul (Thổ Nhĩ Kỳ): Turkish Airlines có đường bay thẳng Istanbul – Almaty, khá thuận tiện

  • Dubai (UAE): Emirates và FlyDubai khai thác tuyến Dubai – Almaty.

  • Seoul (Hàn Quốc): Korean Air và Asiana có chuyến tới Almaty, phù hợp nếu bạn muốn kết hợp đi Hàn.

    Tùy lịch trình và ngân sách, bạn có thể chọn transit ở Bangkok (gần, dễ bay) hoặc Istanbul/Dubai (nhiều chuyến quốc tế, giờ đẹp, kết nối tốt).

• Thời tiết: tháng 2 rất lạnh, Almaty thường -5°C đến -15°C, vùng núi còn thấp hơn. Nhớ mang áo lông, giày chống trượt, găng tay, mũ len.

• Di chuyển: không có nhiều chuyến bay thẳng từ VN, thường phải nối chuyến. Nếu bạn kết hợp Hàn Quốc thì có thể bay thẳng Seoul → Almaty.

• Tour vùng núi: Kolsai, Kaindy, Charyn Canyon thường đi tour 2 ngày, ngủ lại Saty. Đường núi mùa đông có tuyết, nên đi cùng tour để an toàn. Có thể tìm tour trên Get Your Guide do Klook ko có tour Trung Á mà chuyên về tour Đông Nam Á hơn.

• Bảo hiểm: Nên mua bảo hiểm du lịch quốc tế để phòng trường hợp tai nạn hoặc cần chăm sóc y tế khẩn cấp. Các thành phố lớn như Almaty và Astana đều có bệnh viện hiện đại, nhưng chi phí không rẻ nếu không có bảo hiểm. Hiện nay đã số thẻ quốc tế của các ngân hàng đều có kèm gói bảo hiểm du lịch quốc tế, có thể tận dụng.

• Ngôn ngữ: tiếng Nga phổ biến hơn tiếng Anh. Nên chuẩn bị Google Translate, học vài câu tiếng Nga cơ bản (hoặc in sẵn địa chỉ, tên khách sạn bằng tiếng Nga)

• Thanh toán: dùng tiền Tenge (KZT), nhiều nơi không nhận USD. Nên đổi trước hoặc rút ATM tại Almaty. Không phải nơi nào cũng chấp nhận thẻ Visa/Master. Rút tiền từ ATM có thể bị tính phí 3–6%. Nếu đi chợ giá cả thường ổn định nhưng nên mặc cả nhẹ nhàng vì đó là điều phổ biến ở chợ.

• Internet: mua sim tại sân bay, giá rẻ, sóng tốt. Nhà mạng phổ biến: Beeline, Tele2, Kcell

  Giá khoảng 3–5 USD cho 5–10GB, dùng tốt cho cả gọi Yandex và dịch thuật

• Gọi xe: tải app Yandex Go và kết nối với sim có số điện thoại KZ

• Đồ ăn: Beshbarmak, shashlik dễ ăn, nhưng kumis (sữa ngựa lên men) hoặc sữa cừu lên men khá “khó nuốt” với người chưa quen. Nếu có bụng yếu, nên mang thuốc tiêu hoá dự phòng

🛠️ Điểm tiêu cực

1. Trộm cắp vặt ở nơi đông người

• Các khu chợ như Green Bazaar (Almaty) hay ga tàu, xe bus công cộng đôi lúc xảy ra móc túi.

• Giữ túi xách phía trước, không đeo balo khi chen lấn. Có thể mang túi bao tử hoặc mặc áo khoác có sẵn túi kéo hoặc ngăn phía trong áo để để tiền và passport.

💳 2. Lừa đảo taxi không chính hãng

• Một số tài xế taxi tư có thể “chặt chém” khi thấy bạn là khách du lịch

• Giải pháp: Luôn dùng ứng dụng gọi xe như Yandex Go, giá rõ ràng và uy tín

🚧 3. Hạ tầng vùng xa chưa hoàn chỉnh

• Một số khu vực như Hồ Kaindy, Kolsai, hoặc Charyn Canyon đường đi gập ghềnh, dễ bị cô lập khi mưa lớn hoặc bão tuyết

• Khuyến nghị: Luôn đi theo tour địa phương hoặc có hướng dẫn viên nếu bạn không quen đi địa hình khó

📑Chuẩn bị gì?

👕 Trang phục

Vì Almaty nằm dưới chân dãy núi Alatau, thời tiết có thể thay đổi nhanh vào mùa lạnh:

• Áo khoác dày có lớp lót giữ nhiệt: cần thiết khi đi núi hoặc buổi tối.

• Áo len/áo nỉ: mặc nhiều lớp mỏng sẽ linh hoạt hơn một lớp dày.

• Quần trekking hoặc quần giữ nhiệt: thoải mái khi di chuyển nhiều.

• Giày trekking chống trượt: rất quan trọng nếu đi mùa đông, có tuyết hoặc băng.

• Phụ kiện giữ ấm: găng tay, mũ len, khăn quàng cổ.

• Trang phục thoải mái trong thành phố: Almaty hiện đại, bạn có thể mặc casual (jeans, áo khoác nhẹ) khi đi dạo phố.

• Kính râm/ mũ: ngay cả mùa đông, ánh nắng vùng núi vẫn khá gắt.

👉Phụ kiện/đồ chống lạnh

Mình đã từng ở UK 2 mùa đông và Hàn du lịch 2 mùa đông. Nhưng vẫn chưa nhiều kinh nghiệm chuẩn bị đồ do chỉ chú ý nhiều vào quần áo, giày dép ấm. Đến rồi mới bắt đầu mua thêm đồ phụ kiện lặt vặt, nhưng ở mấy nước này thì dễ vì siêu thị, cửa hàng tiện lợi rất nhiều chứ vùng núi tuyết như Almaty thì khó tìm hơn nhiều.

• Khăn mặt, khăn tắm nhanh khô: tiện lợi khi di chuyển, dễ giặt và mau khô.

• Kem dưỡng ẩm, son dưỡng môi: khí hậu khô lạnh dễ làm da nứt nẻ.

• Chống nẻ và chống nắng: dù mùa đông nhưng ở vùng núi ít cây cối, da vẫn dễ bắt nắng.

• Gel rửa tay, giấy ướt: cực kỳ hữu ích vì nhà vệ sinh vùng xa thường hạn chế.

• Thuốc cơ bản: cảm, tiêu hóa, giảm đau, thuốc dị ứng, đề phòng đồ ăn ko hợp hoặc thời tiết quá khắc nghiệt.

• Miếng dán giữ nhiệt: nhất là khi trekking, mỗi lần dùng 2–3 miếng ở ngoài áo giúp cơ thể ấm hơn. Thời gian sử dụng mỗi miếng thường giữ nhiệt được 6–12 giờ, nên tính toán số lượng mang theo tầm 30 miếng cho 5 ngày. Các vị trí nên dán:

  • Lưng dưới (vùng thắt lưng): giúp giữ ấm phần thân trung tâm, giảm cảm giác lạnh toàn thân.

  • Bắp chân hoặc đùi: tăng cảm giác ấm khi phải đi bộ nhiều trong thời tiết lạnh.

  • Gan bàn chân (trong giày): có loại miếng dán chuyên cho giày, giúp giữ ấm bàn chân khi đi tuyết.

  • Vai hoặc gáy: nếu bạn dễ bị lạnh vùng cổ, có thể dán ở gáy hoặc vai để giảm co cứng cơ.

  • Bụng dưới: giữ ấm vùng bụng, hỗ trợ tuần hoàn và tiêu hóa khi trời lạnh.

• Ổ cắm đôi: nhiều homestay chỉ có một ổ điện, trong khi mình mang theo điện thoại, sạc dự phòng, camera, flycam, tablet…

• Khăn đa năng: có thể dùng che đầu, cổ, hoặc chống gió thổi tuyết vào mặt.

• Gối cổ, bịt mắt, bịt tai: cần thiết cho những chuyến di chuyển dài, cần ngủ trên xe

• Dây phơi quần áo mini: nếu có ý định giặt đồ trong hành trình.

• Túi ziplock đựng đồ ăn/snack: di chuyển đường dài dễ đói, có sẵn đồ ăn nhẹ sẽ tiện hơn. Có thể mua nhiều loại snack khác nhau trộn lại cho đỡ ngán.

🏨Đặt phòng

Khi tìm đặt phòng ở Almaty bạn cần chú ý vị trí trung tâm, tiện nghi mùa lạnh, đánh giá khách, và phương thức thanh toán. Đặt sớm qua các nền tảng uy tín như Booking.com hoặc Trip sẽ giúp bạn yên tâm hơn

• Vị trí trung tâm: nên chọn khách sạn gần khu vực Panfilov Park, Zhibek Zholy Street hoặc gần ga tàu điện ngầm để dễ di chuyển. Nếu muốn nghỉ dưỡng, có thể chọn resort gần Medeu hoặc Shymbulak.

• Tiện nghi cơ bản: kiểm tra có sưởi ấm, nước nóng, Wi-Fi ổn định. Vào mùa đông, hệ thống sưởi rất quan trọng.

• Đánh giá khách: tham khảo review trên Booking.com, Tripadvisor để tránh tình trạng phòng xuống cấp hoặc dịch vụ kém.

• Giá cả mùa đông (tháng 12–2): đây là mùa cao điểm đông khách, giá cao hơn. Nên đặt sớm để có giá tốt.

• Ngôn ngữ: nhiều khách sạn lớn có nhân viên nói tiếng Anh, nhưng ở homestay hoặc khách sạn nhỏ thì chủ yếu dùng tiếng Nga/Kazakh. Chuẩn bị ứng dụng dịch để dễ giao tiếp.

• Thanh toán: một số nơi chỉ nhận tiền mặt (Tenge), nên mang theo tiền mặt bên cạnh thẻ quốc tế.

• An toàn & di chuyển: chọn khách sạn gần phương tiện công cộng hoặc có dịch vụ taxi gọi sẵn. Ban đêm ở ngoại ô ít xe, nên ở khu trung tâm sẽ tiện hơn.

• Loại hình lưu trú: ngoài khách sạn, Almaty có nhiều căn hộ dịch vụ và homestay. Còn nếu đi nhóm, thuê căn hộ sẽ tiết kiệm và thoải mái hơn.